8 sprawdzonych porad jak zostać tłumaczem bez studiów

W czasach, gdy oglądamy coraz więcej amerykańskich seriali z Netflixa, jeździmy po całym świecie, a Unia Europejska tworzy setki aktów prawnych każdego miesiąca, praca tłumacza staje się coraz bardziej niezbędna. Już za późno na to, aby zamykać się we własnym świecie, operując wyłącznie językiem polskim. Znajomość języków to podstawa i każdy zdaje sobie z tego sprawę. Dlatego też coraz więcej młodych ludzi zaczyna myśleć o pracy w charakterze tłumacza. Jak ona wygląda i jak zostać tłumaczem bez studiów? Zobacz 8 najlepszych porad!

Czy istnieją studia przygotowujące do pracy tłumacza?

Jak zostać tłumaczem bez studiów?

Czy to w ogóle możliwe?

To trzy najpopularniejsze pytania, jakie zadają sobie współcześnie młodzi ludzie pragnący przekładać teksty z języka na język. Praca tłumacza jest bez dwóch zdań bardzo interesująca – nie ma dwóch takich samych tekstów, a więc trudno w tym zawodzie o nudę! A czy do pracy tłumacza potrzebne są studia? To pytanie bardzo podchwytliwe. Bo choć istnieją takie kierunki jak lingwistyka stosowana (specjalność: translatoryka) czy filologia, to jednak tłumacz nie potrzebuje tytułu magistra!

Zastanawiasz się jak zostać tłumaczem bez studiów? Pomyśl najpierw, jakim chcesz być tłumaczem!

To może się wydawać bardzo skomplikowane, ale tłumacz tłumaczowi nierówny. Jak to możliwe? Otóż okazuje się, że tłumacz to bardzo ogólny termin obejmujący tylko przekład z języka na język. Ale co przekładamy, dla kogo, w jaki sposób i w jakim trybie, to już zależy od poszczególnego typu tłumaczenia. Dość tylko powiedzieć, że wyróżnić można co najmniej dziesięć kategorii tłumacza:

  • przysięgły
  • konsekutywny
  • symultaniczny
  • literacki
  • sądowy
  • kabinowy
  • konferencyjny
  • wojskowy
  • ekonomiczny
  • freelancer

Praca tłumacza – jakie zarobki?

Znajomość języków obcych to nie tylko prestiż i możliwość dotarcia jako pierwszy do nowych dokumentów, lecz także ogromna odpowiedzialność. W pracy tłumacza liczy się każde słowo i przecinek.

A na ile wycenia się tę odpowiedzialność?

Według raportów za miniony rok, co czwarty tłumacz zarabia co najmniej 6 810 złotych brutto miesięcznie, natomiast mediana wynosi aż 5 290 złotych brutto! A to z kolei oznacza, że najlepsi tłumacze zarabiają więcej niż 70% społeczeństwa!

Jak zostać tłumaczem bez studiów? Oto praktyczna wiedza w pigułce!

  1. Zacznij od doszlifowania języka ojczystego!

Chociaż jesteś rodzimym użytkownikiem (lub użytkowniczką), to jednak nawet Ty możesz czasem popełniać błędy. Rutyna pozwala nam na komfort – ale jest to zdradliwe odczucie. Kiedy stawiamy przecinki? Jak uniknąć błędów logicznych? Pamiętaj, że tłumacz musi być bezbłędny nie tylko w języku, w którym tłumaczy, lecz także w języku tłumaczonym!

  1. Chłoń języki

Nie bez powodu nauka języków obcych rozpoczyna się już w przedszkolu. Współcześnie wydaje się oczywiste, że bez znajomości języka ani rusz. Z tego powodu dobrze jest, aby przyszły tłumacz zaczął wchłaniać języki jak najwcześniej. Efekty tego typu podejścia widać już teraz – według badań, aż 69% studentów umie posługiwać się dwoma lub więcej językami obcymi!

  1. Nie zamykaj się na swoją niszę

To jasne, że współcześnie w Polsce naucza się tylko kilku najważniejszych języków. Wśród nich wyróżniamy:

  • angielski
  • francuski
  • hiszpański
  • niemiecki
  • włoski
  • rosyjski

Dobry tłumacz nie zamyka się jednak tylko kręgu swojego wybranego języka. Dlaczego? Powód jest prosty: z każdym kolejnym językiem nauka słówek i struktur gramatycznych przychodzi coraz łatwiej, a przy tym nauka sama w sobie jest niezwykle stymulująca.

No i najważniejsze: tłumacz mówiący kilkoma językami jest znacznie bardziej atrakcyjny dla potencjalnych klientów!

  1. Zdobądź odpowiednie certyfikaty językowe

Opanowanie języka do poziomu C2 nie jest niczym istotnym dla potencjalnych klientów, jeśli nie będzie podparte odpowiednim zaświadczeniem. O ile udało się już ustalić jak zostać tłumaczem bez studiów, o tyle niemożliwe jest znalezienie sposobu na pracę w zawodzie bez odpowiedniego certyfikatu.

Klient musi mieć informację o Twojej znajomości języka na papierze! W przeciwnym razie nie może zaufać!

Każdy z języków – a więc każdy krajowy organ zajmujący się mową ojczystą – ma własne zasady wydawania certyfikatów. Z roku na rok rośnie w Polsce liczba egzaminów pozwalających potwierdzić wymarzony poziom znajomości języka. Dla przykładu, przyszli tłumacze języka angielskiego mogą postarać się o certyfikaty:

  • CPE, organizowane przez University of Cambridge Local Examinations Syndicate
  • TrackTest, organizowany przez TrackTest English Assessment Centre
  • TOEFL, organizowany przez Educational Testing Service (ETS)
  • TOEIC, również organizowany przez Educational Testing Service (ETS)
  • LCCI, certyfikat biznesowy
  • IELTS, organizowany przez British Council, University of Cambridge ESOL i IDP Education Australia
  • London Tests of English, organizowany przez Pearson Language Tests
  1. Zdobądź doświadczenie

Chociaż studia językowe dają poczucie „przejrzenia języka na wylot”, to jednak nie papier się liczy, lecz doświadczenie. Nie bez powodu studenci lingwistyki przede wszystkim stale szlifują swój warsztat. Rozejrzyj się z ciekawymi ofertami stażu lub wolontariatu – i pamiętaj, że praca za darmo to nie naiwność, lecz inwestycja!

  1. Pomieszkaj za granicą, aby wchłonąć kulturę danego kraju

To jest coś, o czym często zapominamy – język wynika z kultury i ją kształtuje! Mowa jest z założenia osadzona w kontekście i nie można jej z niej wyrywać!

Amerykańska odmiana języka angielskiego – chociaż nie aż tak drastycznie odbiegająca leksykalnie od angielskiego z Wysp Brytyjskich – różni się nawet takim detalami, jak poziom ironii! Amerykanie, oglądający od lat 70. programy satyryczne i tzw. late night shows, mają zdecydowanie większy dystans do samych siebie, co się przekłada na język!

Pamiętaj: języka nie nauczysz się z książek! I tak jak zostać tłumaczem bez studiów można dosyć łatwo, o tyle tłumacz nieznający kontekstu nie ma prawa być dobrym tłumaczem!

  1. Określ swoją dziedzinę, w której chcesz się realizować!

Jak już ustaliliśmy wcześniej, tłumacz może pracować w sądzie czy wojsku, działać pisemnie czy symultanicznie, tłumaczyć akty urzędowe (tłumacz przysięgły) lub teksty literackie. Jednak rzadko kiedy jeden tłumacz zajmuje się wszystkim naraz!

Obecnie odnotować można rosnące zapotrzebowanie na tłumaczy:

  • tekstów technicznych (wynika to z ciągłego postępu technologii)

  • tekstów literackich (ludzkość pisze więcej tekstów niż kiedykolwiek, ale potrzebni są ludzie do ich przekładu!)

  • aktów urzędowych (szczególnym pracodawcą dla tłumaczy są instytucje unijne, które co roku zgłaszają zapotrzebowanie na coraz większą liczbę tłumaczeń tekstów rozporządzeń, dyrektyw i rezolucji!)

  • symultanicznych (dzięki coraz tańszym kosztom transportu i popularyzacji konferencji, codziennie na każdym świecie odbywa się kilkanaście szczytów wymagających ciągłej pracy tłumacza w czasie rzeczywistym!)

To jeszcze musisz wiedzieć:

  • Jeżeli nie masz problemu ze specjalistycznym słownictwem biotechnologicznym lub prawniczym, szukaj przede wszystkim zleceń w tej dziedzinie! Technika idzie do przodu w tempie szybszym niż kiedykolwiek, więc z czasem zwyczajnie zabraknie tłumaczy – a wiemy doskonale, że duży popyt przekłada się na gwałtowny wzrost kosztów usług tłumaczeniowych!

  • Jeśli zaś rozumiesz poezję, czym prędzej zacznij tłumaczyć teksty literackie – nie ma co marnować czasu na tłamszenie swojego artystycznego pierwiastka!

  1. Czytaj, czytaj, czytaj

Oto najprostsza ze wszystkich porad, a zarazem odpowiedzi na pytanie „jak zostać tłumaczem bez studiów?”. Każdy tłumacz to potwierdzi – po prostu bądź w stałym kontakcie z językiem. Poznawaj specyficzne słownictwo techniczne albo poznawaj tendencje literackie. Wczytaj się w sposób mówienia i myślenia o świecie rodzimych użytkowników, interesuj się tym, jak się korzysta z języka na ulicy. Nie ma bezbłędnych tłumaczy, są tylko ci, którzy minimalizują liczbę błędów i wpadek. Pamiętaj!

Dobry tłumacz nigdy nie spoczywa na laurach!